Miód oraz jego właściwości.

Miód pszczeli w starożytności.

Miód pszczeli jest słodkim produktem pszczelim znanym ludzkości od tysięcy lat. Miód był znany w Walencji i Hiszpanii o czym świadczą rysunki na skałach znalezione przez archeologów mające co najmniej 8 000 lat. W Gruzji archeolodzy w grobowcu znaleźli naczynie gliniane w którym znajdował się miód liczący 4000 lat, co ciekawe miód ten nadawał się do spożycia. w starożytnej Grecji miód używano do słodzenia oraz jako dodatek do potraw. Natomiast starożytni Grecy i Rzymianie poznali także lecznicze właściwości miodu i stosowali go w lekarstwach a także używali maści z dodatkiem miodu.

Ale czym tak naprawdę jest miód?

Miód jest słodkim produktem ciężkiej pracy pszczół, wytwarzany jest przez nie z zebranego nektaru roślin( są to miodu nektarowe) oraz ze słodkiej wydzieliny mszyc( miody spadziowe).

Już samo zbieranie nektaru jest pracochłonne dla pszczoły, aby wytworzyć 1 kg miodu pszczoły muszą odwiedzić ok 19 milionów kwiatów, przemierzając drogę równą 300 tys km. Odległość ta jest równa 3 odległością z ziemi do księżyca.Aby uzbierać kilogram miodu pszczoły muszą wylecieć z ula 18 tysięcy razy.Jedna pszczoła natomiast podczas swojego życia uzbiera ok jedną łyżeczkę miodu.

Pszczoła zbieraczka zbiera nektar lub spadź za pomocą narządu gębowego ssąco-gryzącego, nektar ten jest przechowywany w specjalnym narządzie zwanym wolem o pojemności ok 50 mm3.Zbieraczka już podczas powrotu do ula rozpoczyna proces przerabiania nektaru w miód dodając do niego specjalna wydzielinę gruczołów gardzielowych zawierających enzymy rozkładające sacharozę czyli cukier złożony na cukry proste(glukozę i fruktozę). Podczas badań naukowych stwierdzono także że pszczoły potrafią przefiltrować miód usuwając z niego ok 20-30% zanieczyszczeń. Przyniesienie nektaru do ula to dopiero początek produkcji miodu, pszczoła zbieraczka przekazuje nektar pszczołom ulowym które zajmują się dalszym przetwarzaniem nektaru. Pszczoły ulowe także do nektaru dodają enzymy, następnie nektar ten jest poddany procesowi odparowywania wody, przez pszczoły składające niewielkie ilości nektaru w komórkach pszczelich, przy jednoczesnym wentylowaniu powietrza woda w nektarze zostaje odparowywana. Proces ten jest powtarzany wielokrotnie  świeży nektar jest składany w komórkach znajdujących się na dole plastrów i  w raz z utratą wody jest przenoszony coraz wyżej. Po odparowaniu wody oraz dzięki działaniu enzymów nektar staje się miodem pszczoły przenoszą dojrzały miód do komórek znajdujących się na górze plastrów i po wypełnieniu tych komórek zostają one zasklepione. Czas jaki mija od przyniesienia nektaru do zasklepienia komórek trwa zazwyczaj siedem dni.

Skład miodu oraz jego właściwości.

Węglowodany.

Przeważającym składnikami miodu są węglowodany(cukry) stanowiącej powyżej 90 % suchej masy, w przeważającej ilości są to cukry proste glukoza i fruktoza. W miodzie występują także śladowe ilości cukrów złożonych. Dzięki zawartości cukrów prostych miód jest łatwo przyswajalnym, nie wymagającym trawienia produktem. Dzięki temu że zawiera glukozę i fruktozę  jest zalecany przy intensywnym wysiłku fizycznym który obniża stężenie glukozy w organizmie . Zażycie miodu podczas wysiłku fizycznemu  powoduje szybkie uzupełnienie poziomu glukozy natomiast fruktoza zazwyczaj jest magazynowana w wątrobie w postaci glikogenu i stanowi rezerwę energetyczną.

Enzymy.

Enzymy zawarte w miodzie są to wielocząsteczkowe związki organiczne licznie występujące w organizmach żywych w miodzie występują:

-inwertaza – rozkładająca cukry złożone(sacharoza) do cukrów prostych(glukoza i fruktoza)

-amylazy -rozkładają skrobię do dekstryn, a następie do maltozy

-oksydaza – utlenia glukozę do kwasu glukonowego, produktem ubocznym jest nadtlenek wodoru posiadający silne właściwości bakteriobójcze

-katalaza –  katalizuje procesy rozkładu nadtlenków do wody i tlenu, znaczne ilości tego enzymu występują w komórkach zwierzęcych(wątroba, nerki,leukocyty i erytrocyty-krwinki   czerwone

Witaminy

W miodzie znajdują się także witaminy głównie z grup B(B1,B2,B6), kwas foliowy, kwas nikotynowy, witamina C. W niektórych miodach stwierdzono także zawartość witaminy A.

Biopierwiastki

W miodzie stwierdzono także  występowanie biopierwiastków takich jak potas, sód, wapń,fosfor. Z pośród tych pierwiastków najwięcej jest potasu który reguluje rytm serca zmniejszając jego napięcie i częstotliwość skurczów, powoduje także wydalanie nadmiaru wody przez organizm co ma znaczenie w chorobach nadciśnieniowych oraz przy osłabieniu mięśnia sercowego.Sole mineralne występujące w miodzie wpływają pozytywnie na poprawę krążenia krwi i oddychanie komórkowe.

Działanie bakteriostatyczne miodu

Oprócz wartości odżywczych miody działają bakteriostatycznie dzięki zawartości nadtlenku wodoru i olejków eterycznych, właściwości te są silne w przypadku bakterii Gram+ oraz Gram _ oraz patogennych grzybów drożdzoidalnych. Miód neutralizuje także niektóre toksyny znajdujące się w organizmie człowieka.

Krystalizacja miodu.

Miód pszczeli jest roztworem cukrów rozpuszczonych w wodzie oraz innych substancji. Dojrzały miód zawsze zawiera stosunkowo małą ilość wody wynoszącą poniżej 20%ponieważ w miodzie występują rożne cukry proste, rozpuszczone w małej ilości wody miód płynny (patoka) jest niestabilny i po pewnym czasie zależnym od gatunku miodu z tego roztworu zaczynają się wytrącać kryształki cukru, taki proces nazywamy procesem krystalizacji. Miód skrystalizowany nazywa się krupcem, potocznie nazywany jest także miodem “scukrzonym”.

Krystalizacja miodu jest procesem naturalnym i zależnym od gatunku miodu, najszybciej krystalizuje miód rzepakowy w przypadku tego miodu proces krystalizacji zaczyna się parę dni po zbiorze, natomiast w przypadku miodów akacjowych i spadziowych proces krystalizacji jest najdłuższy.

Ponieważ miód zawiera wiele składników a szczególnie witaminy i enzymy które nie są odporne na wysoką temperaturę, miodów nie powinno się podgrzewać powyżej temperatury 45 stopni Celsiusza. Miód podgrzany powyżej tej temperatury traci swoje właściwości, dlatego słodząc napoje miodem należy odczekać chwilkę aby temperatura spadła.

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *